Managers van de toekomst kunnen nog veel leren van zzp’ers. Tenminste, dat maak ik op uit het boek ‘Onbeperkt houdbaar. Hoe blijf je succesvol?’ van Jeroen Busscher. ‘De professional is de held van de 21^ste eeuw. Hij werkt zelfstandig, toont ondernemerschap en co-creëert met zijn collega’s.’

-      door gastschrijver Karin van Lier -

Tijdens het lezen van ‘Onbeperkt houdbaar’ kreeg ik een déjà vu. Zo’n twaalf jaar geleden zat ik met vriend, fotograaf en Napolitaan Robert in Ghana. We zaten al dagen in het huis van een Nederlandse ex-bouwvakker die koning was geworden in een streek in het zuidoosten van dat land. Over hem zou onze belangrijkste reportage gaan. Maar er gebeurde niets. En ik kreeg vluchtneigingen. ‘Kunnen we niet even iets anders gaan doen’, vroeg ik Robert? Alles leek mij aantrekkelijker dan dat wachten.

Maar Robert was streng. ‘Vanuit hier gaat het gebeuren. Observeer, kijk wat er gebeurt en wie welke rol speelt in het verhaal. Als het juiste moment aanbreekt, slaan we toe.’

Vernieuwend managementdenker
Een soortgelijk advies krijg ik van Jeroen Busscher. Volgens de achterflap van dit boek geldt hij als een van de meest vernieuwende managementdenkers van dit moment. Busscher vindt dat in het moderne werken alles neerkomt op timing.

Als je een project start, zegt Busscher, begin dan met een zo goed mogelijk beeld krijgen van de dynamiek van een situatie en haak hierop in hoe en waar dat mogelijk is. ‘Snap wat belanghebbende willen. Snap hoe ze reageren en wat er speelt in de markt. Probeer precies te voelen wanneer wat nodig is en doe op het juiste moment het juiste om niet onderuit te gaan.’ (meer…)

Als blogger beging ik een doodzonde: mijn blog lag vier maanden stil. Want als je eenmaal aan een (professioneel) blog begint, mag je namelijk niet meer stoppen. De blog-goeroes veroordelen je tot een – liefst dagelijks –  ritueel, maar (twee)wekelijks moet je toch zeker wel van je laten horen.

Waarom dan toch een blog beginnen als zzp’er, terwijl het (veel) tijd kost en je er in eerste instantie niets mee verdiend? Ik heb ervaren dat een blog het visitekaartje van je bedrijf kan zijn. Waar een website statisch weergeeft wat je allemaal in je mars hebt, vertelt een blog veel meer. Een blog is dynamisch, actueel en interactief. Kortom, het leeft en geeft daarmee een uniek kijkje in jouw zzp-keuken.

Bloggen als pro
Met bloggen laat je zien wie jij als (proactief) persoon bent, wat en waarmee je je bezighoudt. Je geeft tips, beantwoordt reacties van anderen en zorgt voor unieke aanvoer. Behalve je deskundigheid, geeft een blog dus ook inzicht in je persoonlijkheid. Ideaal voor potentiële klanten, want het legt genadeloos bloot of je het commerciële geneuzel van zelfpromotie op je website ook werkelijk kunt waarmaken.

Regels van het bloggen
Nu ken ik de regels van het bloggen: laat regelmatig van je horen. Mijn vier maanden blogstilte lag mij dan ook zwaar op de maag. Ik was weliswaar verhuisd, zat al die maanden tussen de dozen en was onderwijl verwikkeld in ambitieuze aanbestedingsrituelen, noodzakelijke opdrachten en een reeks van (financiële) administratieve wissewasjes waar zzp’ers zich sowieso mee bezig moeten houden.

Maar helaas, voor een blogger is dat geen excuus. De wetten van deze nieuwe vorm van communicatie zijn meedogenloos. ‘Er zijn weinig dingen zo funest voor je geloofwaardigheid als blogger als het zichtbare bewijs dat je al heel lang niet hebt geblogd’, schrijft blogexpert Elja Daae in haar boekje ‘Bloggen als een pro in 60 minuten’ dat onlangs op de markt is gekomen. Kreun. ‘Liefst dagelijks bloggen’, raadt zij aan. (meer…)

Stel, je komt op een lumineus idee: je verzint samen met een computertechneut een concept voor een online dienst. Je wilt deze online dienst aanbieden aan zzp’ers. Een perfecte doelgroep, want deze duizendpoten komen altijd handen en tijd tekort. Dus hoe makkelijker jij het ze maakt, hoe beter.

Hoe betrouwbaar is jouw online dienst? (c) Stuart Miles, FreeDigitalPhotos

Goed concept
Maar hoe overtuig je een zzp’er om jouw online dienst af te nemen? Allereerst natuurlijk door een goed concept neer te zetten. Denk aan een dienst die een zzp’er doorgaans veel tijd kost, vaak duur is en/of moeilijk toegankelijk. De online dienst moet vervolgens excelleren in eenvoud, gemak en scherpe prijs. Maar ook betrouwbaarheid is belangrijk.

Link of banner
Een voorbeeld. Twee jonge ondernemers deden mij onlangs een aantrekkelijk voorstel: als ik een link of banner van hun online dienst op mijn weblog plaats en er komt daadwerkelijk een opdracht uit voort, ontvang ik een gedeelte van de nettoprijs. Het klonk aantrekkelijk. Ik kreeg meteen al – zeer voortvarend – de inlogcodes toegestuurd voor een overzicht van de toekomstige transacties.

Ervaringsdeskundigen
Om niet meteen als een suffe kip ergens in te tuinen, keek ik eens kritisch naar hun website. Daarop stonden citaten van kleine zelfstandigen (zzp’ers en freelancers) die kennelijk ervaring hadden met de aangeboden online dienst en enorm tevreden waren. (meer…)

De zzp’ers waren weer eens hot news tijdens het NOS-journaal van 10 september. Oorzaak: de PvdA wil de arbeidskorting voor ondernemers afschaffen en dat kan maximaal 1600 euro op jaarbasis schelen. De flinke tamtam op twitter zorgde ervoor dat het NOS achtuurjournaal ermee opende. En dat alles twee dagen voor de verkiezingen, terwijl de PvdA flink in opmars is.

Het eerste wat een goed journalist zich dan moet afvragen is: wie brengt het betreffende feit in het nieuws en wat zijn zijn of haar belangen? (meer…)

De zzp’er is booming business. En waar een groeimarkt is, krioelen bedrijven die kansen zien. Zo verschijnen er steeds meer zzp-platforms die de zzp’er verleiden lid te worden van de betreffende community, diensten af te nemen en vooral veelvuldig de website te bezoeken zodat het platform ook interessant wordt voor adverteerders. Wie zitten er achter de platforms en wat kun je er vinden? Een overzicht.

Wie wint op google
De strijd om de zzp’er begint natuurlijk allereerst op internet. Wie komen er als eerste ‘omhoog’ als je googelt op zzp? Het is inmiddels een oerwoud aan aanbieders. Wat ze nu precies bieden en wie er achter de organisatie zit, is soms volkomen onduidelijk. ZZP-LOG onderzoekt de platforms: zeven commerciële aanbieders en drie niet-commerciële organisaties.

10x platform ZZP

1. PZO (Platform Zelfstandige Ondernemers)

• Initiatief (2002) vanuit VNO-NCW. Inmiddels onafhankelijk van deze werkgeversorganisatie.
  Belangenorganisatie en SER-lid. Niet-commercieel.
• Aanbod: belangenbehartiging, informatie, helpdesk, producten, diensten, collectieve verzekeringen, workshops.
• Indruk: formeel. Hoge contributie (126,50 euro per jaar, exclusief) in vergelijking met inschrijfgelden andere platforms. Meerwaarde: serieuze speler aan de onderhandelingstafel met de overheid.

2. Stichting ZZP Nederland 

• Initiatief (2006) van Johan Marrink, ondernemer (voormalig eigenaar Marrink Reclame). Hij exploiteert tevens de websites (marktplaatsen): Jobcenter (i.s.m. Vacatureboard.com) en Werkplein.
• Breed aanbod met onder meer voorlichting, helpdesk, diensten, belangenbehartiging, collectieve verzekeringen, modelcontracten en nieuws.
  Samenwerkingspartner CNV Zelfstandigen en Vereniging van Zelfstandigen Zonder Personeel (VZZP).
• Indruk: degelijk en informatief.

3. ZZP Netwerk Nederland

• Initiatief van Jerry Helmers, ondernemer (eigenaar Crown Media).
• Beperkt aanbod: agenda, nieuws en promotie aangesloten leden.
• Indruk: promotievoertuig voor initiatiefnemer en opiniekanon Jerry Helmers.

4. ZZP Centrum

• Initiatief van een groep jonge software-ontwikkelaars/ondernemers, verenigd in het bedrijf Boolean Software. Zij exploiteren tevens de websites (marktplaatsen): freelancer.nu, ZZP-nodig.nl en LatenDoen.nl.
• Aanbod: vraag en aanbod van diensten, nieuws en informatie.
• Indruk: advertentievehikel en daardoor tamelijk onleesbaar.

5. Myler

• Initiatief van verzekeraar Achmea en projectmanagementbureau Numa Group.
• Aanbod: community en intermediair voor opdrachten (zakelijke dienstverlening en ICT)
• Indruk: studentikoos, luchtig, vrolijk.

6. ZZP-ers4all

• Initiatief (2008) van Dennis Pieterse (zelfstandige).
• Breed aanbod met onder meer voorlichting, forum, producten, diensten en agenda.
  Samenwerkingspartner UWV WERKbedrijf.
• Indruk: onduidelijke organisatie. Bij navraag zijn bedoelingen sympathiek (werkt met WIA-personeel en zonder winstoogmerk).

7. VZZP (Vereniging van ZZP)

• Initiatief van destijds (1998) bonte mengeling van mensen die zijdelings met ondernemen te maken hadden (medewerker Rabobank, bedrijfsadviseur, en anderen).
• Breed aanbod met onder meer belangenbehartiging, voorlichting, helpdesk, producten, diensten en advies.
  Samenwerkingspartner Stichting ZZP Nederland: Jobcenter.
• Indruk: onduidelijke organisatie. Bij navraag gaat het om een niet-commerciële organisatie die veel belang hecht aan de persoonlijke service aan zzp’ers. Naast PZO en FNV Zelfstandigen de derde speler als belangenbehartiger van zzp’ers aan de onderhandelingstafel met de overheid.

8. Ikwordzzper.nl

• Initiatief van Martijn Pennekamp, ondernemer (eigenaar Bizniz Media) en voormalig bedrijvenadviseur bij Rabobank. Hij exploiteert tevens diverse zzp-gerelateerde websites die vraag en aanbod samenbrengen, zoals zzpflexwerkplek.nl en zzpcoaches.nl. Hij is ook de beheerder van zzp.startpagina.
• Aanbod: kennisbank starters, producten, kortingskaart.
• Indruk: slim ondernemerschap.

9. Lancelots.nl (voor en door freelancers)

• Initiatief van René Pijlman, ondernemer (eigenaar internetuitgeverij Applinet) Hij exploiteert tevens diverse andere informatieve websites, zoals Carrièretijger.nl en Leren.nl.
• Aanbod: voorlichting, tips, forum.
• Indruk: informatief en inspirerend.

10. Ikgastarten.nl  (Rabobank)

• Initiatief van Rabobank.
• Aanbod: nieuws, tips, informatie, producten.
• Indruk: informatief.

Te verwachten:
Meer overzichten van platforms voor zzp’ers, zoals startpagina’s, websites met vraag en aanbod (marktplaatsen) en websites speciaal voor starters.

Als je teveel tips hoort over ‘hoe je je bedrijf zou móeten voeren’, zakt de moed je als zzp’er wel eens in de schoenen. Een paar van die tips:

• Zorg dat de klanten naar jou toekomen in plaats van andersom.
• Zet je uurprijs nou eens lekker neer (dat wil zeggen: flink hoog), anders vertel je de ander dat je weinig waard bent.
• Niet teveel meebuigen  en zeker grenzen stellen (anders te veel hiërarchie en verlies van waarde/waardigheid) versus laten zien dat je flexibel bent.
• Volg je passie, dan voel jij je gelukkiger en ook de klanten weten je beter te vinden.

Je passie volgen
Vandaag sprak ik af met mijn sparringpartner. Zij las – heel toevallig – het boek van Huub van Zwieten ‘De zpp’er als merk’ (binnenkort interviewt ZZP-LOG deze goeroe). In een eerdere ontmoeting hadden we het al over het volgen van je passie. ‘Maar als je weet waar je dol op bent, hoe zet je dat dan om in werk? Hoe gaat dat overzetten dan van passie naar businessmodel?’, vroegen wij ons af.

Stuntvliegen
Stel, je houdt van schaatsen, dansen of schaken of je voelt je hemels in de sauna tijdens het badderen of in een floatingtank. Of je wordt helemaal hysterisch bij het zien van een Bekende Nederlander of het stuntvliegen van F16-piloten. Wat moet je daar dan mee als tekstschrijver, coach, ICT-specialist of juridisch adviseur?

Eenduidig beeld
Vandaag kwam ze dus met het boek van Van Zwieten. En warempel, het inspireerde en gaf enig houvast. Het gaat om keuzes maken: wie ben je en hoe wil jij jezelf profileren, bijvoorbeeld als artiest, opinieleider, specialist of vernieuwer (vier hoofdtypes in het boek). Alles wat je op je website zet (het soort opdrachten en opdrachtgever) of aan de buitenwereld twittert, moet die kwaliteit(en) laten zien. Het beeld dat je over jezelf en je bedrijf naar buiten brengt, moet bovendien eenduidig zijn.

Onderscheidende factor
We horen wel vaker dat het goed is jezelf ook als persoon  te profileren op je website en niet alleen de zakelijke aspecten van je bedrijf te belichten. Je kunt dit doen door bijvoorbeeld steeds te vermelden wat je zo aantrok in een bepaalde opdracht of opdrachtgever. Alles wat niet in ‘het beeld’ (jouw ‘merk’) past, kun je beter weglaten. We kunnen ons voorstellen dat je voor opdrachtgevers dan interessanter wordt. Je geeft je bedrijf kleur en daarmee een onderscheidende factor.

Toch die Van Zwieten maar eens bellen: of we het goed hebben begrepen.

Wordt dus vervolgd…

Een passie voor water.

Soms is het slim om als zzp’ers samen te werken. Ben jij bijvoorbeeld meer een creatieveling en mis je een brutaal zakeninstinct?  Werk je op je best met een dagelijkse kwieke brainstorm? Of wellicht wil je vooral je slagkracht vergroten en de klant meer zekerheid bieden. Het kunnen allemaal redenen zijn om de handen ineen te slaan. Maar kijk uit, ga niet over één nacht ijs. Een verhaal over samenwerken: hoe kan het misgaan?

Aantrekkingskracht
Hanna is zzp’er en heeft een ambachtelijk ontwerpbureau voor handbeschilderd keramiek. Haar kracht: ze is een volbloed ontwerper. Haar zwakte: de verkoop van haar handel. Tenminste, dat dácht ze toen ze in april 2010 een samenwerking aanging met Alex, ook zzp’er. De aantrekkingskracht van Alex voor Hanna was haar daadkracht in verkoop en acquisitie.

Ideale mix
Hanna: ‘Zij had succesverhalen over het aan de man brengen van een kleinschalig creatief product. Dat wekte mijn interesse. Ik dacht dat zo’n samenwerking mij zou kunnen helpen met mijn bedrijfsvoering.’ Het leek aanvankelijk een ideale mix. Alex zou, naast verkoop en acquisitie, tevens het voorbereidende deel van het productieproces op zich nemen. De winst zou op 50/50-basis worden verdeeld.

Samenwerkingscontract
Vol enthousiasme gingen ze aan de slag. Met nauwelijks een letter op papier stonden ze samen op beurzen en kunstmarkten de handel aan de man te brengen. Hanna: ‘Met een bevriend advocaat van Alex hebben we destijds een half uurtje om de tafel gezeten en gesproken over een samenwerkingscontract, maar dat is er vervolgens nooit gekomen.’ Ook werd de taakverdeling door beiden niet in acht genomen. Hanna: ‘Ik stond mee te verkopen, terwijl ik thuis moest schilderen. Alex bemoeide zich op een gegeven moment overal mee.’

Businessconsultant
Adviezen van derden werden achteloos in de wind geslagen. Hanna vroeg aanvankelijk raad bij haar businessconsultant. Die raadde de samenwerking op 50/50-basis af. De feedback van de businessconsultant in een notendop:

Ga niet op deze (onduidelijke) manier samenwerken, want
a) het is moeilijk te administreren en
b) een 50/50-basis is op deze manier nauwelijks mogelijk.
Gevolg is een scheve verhouding binnen de samenwerking. Je kunt beter diensten bij elkaar inkopen, was haar devies. Voordeel: het is een stuk overzichtelijker.

Voortekenen
Al na een half jaar liep de samenwerking volledig spaak. De voortekenen waren volop aanwezig. Afspraken werden eenzijdig niet nagekomen, bijvoorbeeld herhaalde verzoeken om inzage in de boekhouding. De visie op de omgang met klanten verliep niet synchroon. Hanna: ‘Ik vond haar te grof in de mond, terwijl mijn werk het moet hebben van subtiele details.’ De taakverdeling werd niet nageleefd en last but not least: verlangens en wensen liepen volledig uiteen. Hanna: ‘Zij wilde dagelijks een uur telefonisch contact en bombardeerde mij met mailtjes. Dat ging voor 90 procent over niks. Ik vond dat meteen al veel te vermoeiend.’

Alarmbellen
Ondanks het ‘concert aan alarmbellen’ dat bij Hanna afging, bleven ze doorstrompelen met de samenwerking. Tot het echt niet meer ging en Hanna in september 2010 de stekker uit de samenwerking trok. Hanna: ‘We hadden ons opnieuw helemaal uit de naad gewerkt voor een belachelijke dure beurs. We hadden weinig verkocht en ik voelde mij langzamerhand meer een marktkoopvrouw dan een ontwerpster. Dat voelde helemaal niet goed, ook de samenwerking niet. Ik wilde een tijdje uitrusten en de zaak laten bezinken en overdenken. Toen waren de rapen gaar.’

Wrange vruchten
Sindsdien plukt Hanna de wrange vruchten van haar argeloze avontuur: haar voormalig zakenpartner achtervolgt haar tot op heden met een vette rekening en valt haar voortdurend lastig met dreigbrieven. Het kost Hanna al ruim een jaar bakken met energie en tijd om de volgens haar ‘belachelijk hoge declaraties’ te weerleggen en advies in te winnen bij het Juridisch Loket en de vakbond.

*Noot: Om redenen van privacy zijn de namen in deze blog gefingeerd.

Samenwerken: waar moet je op letten?

Samenwerken: zorg voor duidelijke taakverdeling en bewaak je grenzen. (c) Harriët Damave

11x tips van Hanna, ervaringsdeskundige

1. Duik niet te snel in een samenwerkingsverband: koop diensten van elkaar.
2. Kies je voor een samenwerkingsverband? Maak dan een duidelijke taakverdeling en houd je daar ook aan.
3. Bepaal van tevoren hoeveel tijd je in de samenwerking wilt stoppen.
4. Bewaak je grenzen. Gaat je zakenpartner daar stelselmatig overheen, dan is hij/zij niet de juiste partner voor jou.
5. Houdt iemand zich niet aan de gemaakte afspraken? Spreek elkaar er meteen op aan of neem consequent maatregelen.
6. Zorg dat de balans van energie geven en energie krijgen in evenwicht is binnen het samenwerkingsverband.
7. Houd nauwkeurig een boekhouding bij van in- en verkoop en van gewerkte uren. Zorg dat je die beiden wekelijks inziet en ondertekent.
8. Alles staat en valt met vertrouwen. Als er maar enigszins een lek is in het vertrouwen: trap meteen op de noodrem.
9. Luister naar je onderbuikgevoel. Voel je dat er iets niet goed zit en merk je dat je dat aan ’t wegduwen bent? Stop met de samenwerking of stel het aan de orde.
10. Spreek – voordat de samenwerking van start gaat- een ‘worst case scenario’ en een exit-strategie af, zodat de samenwerking zonder bloedvergieten kan worden ontbonden.
11. Geloof in je eigen kracht. Soms heb je helemaal geen samenwerking nodig en kun je het heel goed zelf.