Wiebes over modelcontracten: er komt geen heksenjacht

Er komt geen heksenjacht op zzp’ers en kleine afwijkingen in werkrelaties zijn niet relevant, zegt staatssecretaris Wiebes tijdens het plenaire debat over de modelcontracten (wetsvoorstel DBA) in de Eerste Kamer op 26 januari 2016. ‘We willen schijnzelfstandigheid eerder voorkomen dan beboeten.’

Tijdens het plenaire debat over het wetsvoorstel Deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) staat de staatssecretaris luchtig achter het katheder. Hij staat nog net niet met zijn handen in zijn zakken. Via een rustig, verhelderend betoog probeert hij de kou uit de lucht te halen rondom het nieuwe wetsvoorstel. Hij is grappig, jawel, en spreekt met talrijke metaforen, maar de praktijk lijkt toch ver van hem af te staan.

Staatssecretaris Wiebes verdedigde het wetsvoorstel DBA in de Eerste Kamer

Staatssecretaris Wiebes (foto rijksoverheid)

Spookverhalen
Zo begrijpt hij niets van de ‘spookverhalen’ die nu onder zzp’ers de ronde doen. De angst en onrust onder hen bevreemden hem. GroenLinks-senator Ganzevoort zegt dat daar invoelingsvermogen voor nodig is. En hij betoogt: ‘We gaan van een generieke verklaring (VAR) naar een specifieke verklaring per arbeidsrelatie. Als iedere afwijking daarvan kan meetellen, veroorzaakt dat onzekerheid.’

Toetsingscircus
Ook D66-senator Rinnooy Kan is niet gerustgesteld door de woorden van Wiebes. Rinnooy Kan: ‘Ik vind uw pleidooi verhelderend, maar niet geruststellend.’ Hij voorziet een ‘toetsingscircus’ en talrijke negatieve effecten, zoals verlies van kansen, stabiliteit en voorspelbaarheid voor zzp’ers. ‘De zzp’ers zijn de grote verliezers onder de nieuwe wet en hebben geen enkele rechtszekerheid.’ Hij dient onder meer daarom een motie in.

Angst temperen
Wiebes probeert tijdens zijn pleidooi de angst onder zowel zzp’ers als opdrachtgevers te temperen. ‘Het doel is niet conform de overeenkomst te werken, maar conform de wet. Als een opdrachtgever zich niet precies aan de overeenkomst houdt, maar hij zondigt niet tegen de wet – hij gaat niet op een zodanige manier opereren dat er een dienstverband ontstaat – dan is er natuurlijk geen reden om in te grijpen.’ 

Strenge handhaving?
De staatssecretaris vervolgt: ‘Je zou eindeloze discussies kunnen hebben over details op de werkvloer, maar overal moet de Belastingdienst zich als een normale toezichthouder gedragen. Ik denk dat we hier moeten inzetten op een normaal niveau van handhaving.

Rinnooy Kan verwijst binnen dat kader naar de strenge teksten op de website van de Belastingdienst die suggereren dat iedere afwijking van naleving van het opgestelde modelcontract fataal kan zijn. Wiebes grinnikt en zegt: ‘Ik moet eerlijk zeggen dat ik het op punten van het woordgebruik van de Belastingdienst op de site in enige mate eens ben met de senator. Ik zal hieraan aandacht besteden.’

Onwenselijke neveneffecten
Ook de verschuiving die nu gaande is richting intermediairs bevreemdt de staatssecretaris: opdrachtgevers achten het nu veiliger een intermediair in te schakelen dan een directe relatie met een individuele zzp’er aan te gaan. Wiebes: ‘Het is niet wenselijk, en ook niet logisch, om als gevolg van de afschaffing van de VAR een intermediair in te schakelen. Voor intermediairs gelden dezelfde wetten.’ Hij wil dit onbedoelde neveneffect de komende tijd in de gaten gaan houden.

Meerderheid wetsvoorstel
Hoewel senator Rinnooy Kan (D66) en senator Ester (ChristenUnie) – ook na het pleidooi van Wiebes – sterke twijfels hebben over het wetsvoorstel DBA (modelcontracten) en senator Ganzevoort (GroenLinks) nog veel vragen heeft, lijkt zich gaandeweg het debat een meerderheid voor het wetsvoorstel af te tekenen. De definitieve stemming volgt aanstaande dinsdag, 2 februari 2016. Dan wordt tevens over de motie van Rinnooy Kan gestemd. De motie verzoekt de regering om het wetsvoorstel aan te houden totdat de zorgen over de negatieve effecten ervan zijn weggenomen.

Transitieperiode verlengd
Staatssecretaris Wiebes heeft in ieder geval al toegezegd dat de wet – bij doorgang – 1 mei ingaat in plaats van 1 april en dat hij de transitieperiode wil verlengen tot 1 jaar. Tijdens dat implementatiejaar is er ruimte voor partijen om alle praktische haken en ogen te onderzoeken. De handhaving van de nieuwe wet start officieel op 1 mei 2017, grote misstanden uitgezonderd.

Meer toezeggingen die staatssecretaris Wiebes deed gedurende zijn pleidooien in de plenaire vergadering van de Eerste Kamer op 26 januari 2016:

De Eerste Kamer behandelde het wetsvoorstel DBA tijdens het plenaire debat op 26 januari 2016

Plenaire vergadering Eerste Kamer


Meer toezeggingen Wiebes

  • Er komt een externe audit (door onafhankelijk panel van experts) die de door de Belastingdienst goedgekeurde modelcontracten juridisch gaat toetsen (om daarmee o.m. de discrepantie tussen fiscaal en arbeidsrecht weg te nemen).
  • De Handreiking beoordeling arbeidsrelaties (het interne beoordelingskader van de Belastingdienst) wordt openbaar gemaakt.
  • Een incidentele afwijking van een goedgekeurd modelcontract leidt niet meteen tot naheffing van loonbelasting en premies volksverzekeringen.
  • Nieuwe goedgekeurde constructies in modelcontracten worden (voor zover mogelijk) opgeschoond op de website van de Belastingdienst gezet.
  • Het aansprakelijkheidsgedeelte wordt uit het modelcontract geschrapt.
  • Voorlichting aan zzp’ers en opdrachtgevers wordt de komende tijd hoog op de agenda gezet. Wiebes wil helder gaan communiceren wat wel en niet mag. Onzekerheid wegnemen ziet hij vanaf het ingaan van de wet DBA als hoofdtaak.

Zorgen senatoren (o.m.):

  • Frictie fiscaal en arbeidsrecht (incl. sociaal verzekeringsrecht en inmiddels ook mededingingsrecht) in het wetsvoorstel
    Zzp’ers kunnen met de nieuwe wet DBA onder het ene recht als ondernemer worden gezien en onder het andere recht als schijnzelfstandige. Plus: zzp’ers hebben geen enkele formele rechtszekerheid.
  • Handhaving
    Een aantal senatoren zet vraagtekens bij de mogelijkheid tot handhaving van deze wet, terwijl de kern van deze wet juist handhaving is. Zie o.m. spagaat fiscaal en arbeidsrecht en ‘wirwar aan modelcontracten’. Ook vragen senatoren om een passende en rechtvaardige handhaving (zodat het geen heksenjacht op zzp’ers wordt) en om meer voorlichting in die richting aan betrokkenen.
  • Toetsingskwaliteit modelcontracten Belastingdienst
    (zie toezegging Wiebes externe audit)
  • Verlies van kansen voor zzp’ers
    Zie verschuiving opdrachten naar intermediairs. Zie onzekerheid opdrachtgevers die op zeker willen spelen.
  • Toename kwetsbaarheid en onzekerheid van/bij zzp’ers
    De zzp’er riskeert onder de nieuwe wet naheffingen van opdrachtgevers. Zie juridisch kwetsbare positie.
  • Toename administratieve rompslomp bij zzp’ers
    Vooral bij diegenen met veel kortdurende, wisselende opdrachten en opdrachtgevers.
  • Verschuiving opdrachten naar intermediairs
    (Zie broodtekst). Deze trend is o.m. aangewakkerd door de overeenkomst die intermediairs met de staatssecretaris wisten te sluiten (zie mijn vorige blog ‘Wetsvoorstel modelcontracten in Eerste Kamer‘).
  • Onoverzichtelijke wirwar aan modelcontracten
  • Gebrek aan transparantie voor betrokkenen
  • Visie arbeidsmarkt en zzp-schap
    De meeste senatoren missen een brede en gedegen visie op de arbeidsmarkt en de zzp’er in het bijzonder.

 

Meer informatie

Relevante links


Ter lering en vermaak
(ofwel: opnieuw een poging de onzin-verhalen over zzp’ers te weerleggen die ook weer opdoken tijdens het plenaire debat in de Eerste Kamer jl. bij met name senator Van Rooijen (50Plus), maar die ook leven bij PvdA en SP):

Ook interessant

Monique Koudijs is de initiatiefnemer en eigenaar van ZZP-log. Voor dit blog schrijft zij journalistieke artikelen over en voor zzp'ers op basis van research, interviews, netwerkevenementen, workshops, nieuws en persoonlijk contact met zzp'ers. Inclusief tips, columns en recensies van relevante boeken.

Discussie 2 reacties

Trackbacks/Pingbacks

  1. Lubach over modelcontracten zzp - ZZP-LOGZZP-LOG - 1 maart 2016

    […] Wiebes over modelcontracten: er komt geen heksenjacht (deel 3 over dit onderwerp op ZZP-log: over o.m. de toezeggingen van staatssecretaris Wiebes aan de Eerste Kamer en de grootste zorgen van de senatoren) […]

  2. Modelcontracten zzp: wat moet je ermee? - ZZP-LOGZZP-LOG - 14 februari 2016

    […] Wiebes over modelcontracten: er komt geen heksenjacht (over o.m. de toezeggingen die staatssecretaris Wiebes deed aan de Eerste Kamer en de grootste zorgen van de senatoren) […]

Reactie plaatsen:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *